Daa’imman elektirooniksii fayyadamuun rakkoo qabaa?

Elektrooniksii
The short URL of the present article is: https://childhealthexpert.com/brg5

Sharing is caring!

Daa’imman waggaa shanii gadiif

Meeshaaleen elektirooniksii kalaqawwan gurguddoo jireenya namaa kan jijjiiranii fi salphisan keessaa isa tokko. Keessattuu kalaqni kompiitaraa fi argaminisi bilbiloota ismaartii, taableetotaa fi televijiinii dijitaalaa jaarraa digdamii tokkoffaa keessatti argannoo addaa ta’anii jiranidha. Miidiyaan yoo sirnaan hin to’atamnee fi qajeelfamni hin kennamne faayidaas akkuma qabu miidhaas ni geessisa.

Advertisements

Qorannoon akka agarsiisutti umrii dargaggummaatti miidiyaa dijitaalaaf saaxilamuun keessumaa daa’imman hanga waggaa shanii jiran fayyaa sammuu isaanii irratti dhiibbaa guddaa qaba. Qajeelfamaa fi karoora addaa barbaada.

Dhiibbaa gaarii meeshaaleen elektirooniksii daa’imman irratti qaban maalii?

  • Dandeettii afaan baruu ni fooyyessa
  • Barnoota argachuuf isaan gargaara
  • Yaadota haaraa akka maddisiisaniif isaanii salphaatti
  • Sammuu ni bohaarsa, haaromsa
  • Tapha ykn gocha tokko ilaaluun akka bashannanan ni taasisa

Miidhaa badaa meeshaaleen elektirooniksii waliin wal qabatan maalii?

  • Sochii qaamaa ni daangessa
  • Walqunnamtii hawaasummaa waliin qabnu ni hir’isa
  • Furdina garmalee hin barbaachifneef ni saaxila
  • Imimmaan gogsuun agartuu ijaa irratti dhiibbaa qaba.
  • Hirriba ni jeeqa
  • Jijjiirama amala hin barbaachifne fida
  • Bu’aa qabeessummaa barnootaa gara fuula duraa irratti dhiibbaa geessisa

Daa’imman guyyaatti sa’aatii meeqa meeshaalee elektirooniksii ilaaluu dandahuu?

Itti fayyadamni miidiyaa umurii daa’imaatiinis garaagarummaa qaba. Innis:-

  1. Daa’imman umuriin isaanii ji’a 15-18 ta’aniif:-
    • Maatiin qaamaan fi sagaleedhaan fagoo jiran waliin haasa’uu ni danda’u.
    • Umurii kana keessatti TV, tablet, bilbiloota simaartii, kompiyuutera fayyadamuun hin gorfamu.
  1. Daa’imman umuriin isaanii ji’oota 18-24:-
    • Sagantaalee qulqullina qaban fi filataman maatii waliin ilaaluu danda’u. Maatiin tokko qulqullinaa fi qabiyyee sagantichaa madaaluun waan daa’imaaf ifa hin taane ibsuufii qabu.
    • Garuu gonkumaa kophaa isaanii ilaaluu hin qaban.
    • Umurii kanaan TV ilaaluun hin gorfamu.
  1. Daa’imman umuriin isaanii Waggaa 2-5 tahanii:-
    • Daa’imman umuriin isaanii as gidduu tahe sa’aatii 24 keessatti miidiyaa barnootaa hin taane sa’aatii tokkoo hin caalle qofaa ilaaluu qabu.
    • Yeroo baayyee daa’imman keenya – waan haaraa barsiisuu, waliin haasa’uu, kitaaba dubbisiisuu fi waliin sochii qaamaa gochuu qabna.
    • Daa’imman hundi hirriba fayyaa qabeessa argachuu qabu.
    • Daa’imman dargaggummaa duraa sa’aatii 24 keessatti yoo xiqqaate sa’aatii 8-10 hirriba gaarii argachuun guddina sammuu fi barachuuf gargaara.
    • Aadaa maatii miidiyaa irraa bilisa ta’e barsiisuun gargaaraa. Fakkeenyaaf yeroon nyaataa fi kutaan ciisichaa miidiyaa irraa bilisa ta’uu qaba. Sababa kamiinuu kutaa ciisichaa keessa bilbila ismaartii, taableetii, kompiitara, TV ilaalaa akka rafan hin taasisiinaa.
Elektrooniksii

Haala itti fayyadama elektrooniksii daa’immaniif

Akkaataa itti fayyadama meeshaalee elektirooniksii fayyaa qabeessa barsiisuu dandeenyaa?

  1. Maatiin daa’imaa itti fayyadama miidiyaa mataa keessanii murteessuudhaan daa’ima keessaniif fakkeenya gaarii ta’uu qabdu.
  2. Yeroo nyaataa fi yeroo hirribaa miidiyaa/elektirooniksii kamiyyuu fayyadamuu dhiisuu
  3. Sochii qaamaa, kitaaba dubbisuu fi taphoota maatii/hojii harkaa daa’ima ofii shaakalsiisuu
  4. TV banaameeru namni ilaalu yoo hin jiraatne cufuu
  5. Yoo xiqqaate sa’aatii tokko dura yeroo ciisan TV cufaa
  6. Appilikeeshinii kamiyyuu daa’imman fayyadamuu isaaniin dura ofii keessan fayyadamtanii adda baasuu hin dagatinaa
  7. Appilikeeshiniin daa’imaaf fayyadamtan kan barnootaa qofa yoo ta’e filatamaadha.
  8. Appilikeeshiniiwwan daldalaa ykn bashannana ga’eessotni fayyadamuu qaban hin fe’inaa ykn daa’imatti hin kenninaa.

Gudunfaa

Daa’imman keenya umurii xiqqaatti miidiyaa dijitaalaa baay’eedhaaf saaxiluun guddinaan ykn sammuudhaan akka duubatti hin hafneef faayidaa caalaa miidhaa isaatu guddaadha. Miidiyaa dijitaalaa caalaa wanti daa’imman fayyadu maatii isaanii waliin hariiroo gaarii qabaachuudha. Bilbila/taableetii itti kennuudhaan daa’ima sossobuun amala badaa akka horatanii fi morka akka baran godhuu waan danda’uuf yeroon dhaabuun ykn irraa fageessuun gaariidha.

 

Views: 1

Leave a Reply

Related Post